วันจันทร์ที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561

เดินทางด้วยรถไฟสายเหนือ

รถไฟลำปาง เป็นชุมชนใหญ่ มีส่วนบำรุงรักษาทาง คลังน้ำมัน
การเดินทางด้วยรถไฟเป็นการลงทุนที่ไม่คุ้มเลย แต่รัฐก็จัดสวัสดิการนี้ให้ประชาชน สังเกตุหลายเส้นทางที่ใช้คนโดยสารน้อย จะมีขบวนตู้นอนแหละที่ไม่ค่อยว่าง
สายแล้วหมอกยังหนาอยู่เลย เวลาผ่านเส้นทางที่เป็นป่าเขาช่วงแม่ทะ
ผ่านแปลงมันสำปะหลัง แถบนี้เป็นพืชไร่ใบยังเขียวสดยังไม่ทิ้งใบทั้งๆที่จะปลายเดือนพย.แล้ว ปีนี้อากาศประหลาดฝนหมดช้า  เกษตรกรกำลังขุดก็มีดินแถวนี้สีเข้ม น่าจะเป็นระยอง 5 ระยอง 9 กษ50 ระยอง 11

หลังจากสถานีแม่เมาะก็จะเป็นช่วงที่ทางรถไฟคดเคี้ยวเป็นงูเลี้อยผ่านเขาหลายลูก ป่าแถวนี้เป็นป่าไผ่ สัก เป็นช่วงที่ไม่มีสัญญาณ ผ่านชุมชนเล็กๆ ผาคอ มันสำปะหลังมีให้เห็นประปราย แต่ขี้ไก่ย่านเป็นพืชเก่งในทุกพื้นที่ ถึงผาคัน รถไม่ได้จอด ผ่านอุโมงค์ห้วยแม่ซ้าย ซึ่งเป็นอุโมงค์สั้นๆ


จากสถานีบ้านปินไปสถานีเด่นชัยผ่านชุมชนมากขึ้น มีไผ่ปลูกหน้าตาแปลกๆและปลูกขายลำ ส้มโอ ส้มเขียวหวาน ความสูงต้นไม้เฉลี่ยลดลง  ไม้ฉำฉาสูงกว่าไม้ป่า ไผ่ออกดอกเป็นพันธุ์ที่ออกดอกแล้วตายหรือไม่ไม่ทราบ หวังว่าในธรรมชาติก็จะมีรุ่นใหม่หมดแทน ต่างจากไป่ปลูกที่ขยายจากต้นไม่กี่ต้นทำให้เกิดปรากฏการณ์ไผ่ตายขุยที่กระทบต่อการผลิตไผ่ในอดีต  ผ่านเส้นทางที่สวยงามอีกเส้นหนึ่ง เรียบริมน้ำ ถ้าต้นไม้สูงจนสามารถมองทะุลุถึงลำน้ำได้คงงดงามไม่น้อยเป็นอุโมงค์ต้นไม้ ทางรถไฟผ่านภูมิประเทศที่แตกต่างกันมาก จากที่ป่ามาสู่เกษตรกรแบบเต็มรูปแบบจนปรับตัวไม่ทันเลย


พื้นที่นากว้างใหญ่



อุโมงค์เขาเพลิง ยาวกว่าอุโมงค์ก่อน ผ่านพื้นที่วนเกษตร ปลูกทุเรียน ลางสาดบนภูเขาผสมผสานกับป่าได้อย่างลงตัว พืชพวกนี้ต้องการร่มเงา ทั้งต้นไม้ป่าและเขาสูงที่บังแสงบางช่วงของวันทำให้ทุเรียน ลางสาดเติบโตได้ดี ไม่ม้านแดดเช่นที่ปลูกแบบเชิงเดี่ยว  ตามด้วยอุโมงสั้นๆอีกอัน


ถ้ารวมอุโมงขุนตาลแล้ว รถไฟสายเหนือผ่านเส้นทางที่เป็นภูเขาด้วย 4 อุโมงค์  ผิดกับปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีขั้นสูงแต่ไทยก็ยังไม่มีอุโมงค์ลอดเขาเพิ่ม ที่ช่วยให้สัตว์ป่าไม่ต้องถูกชนในการข้ามทางที่ผ่านป่า
ถึงบางกระทุ่มหมอกหนาจากการเผาฟาง เมฆครื้มมาแล้ว
อาหารบนรถไฟเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่ง นอกจากอาหารที่ขายจากตู้สเบียงแล้ว ก็มีจากท้องถิ่นที่รถไฟผ่าน เข้าเขตพิจิตรก็มีเม็ดบัวมาขายและอีกหลายอย่างนั่งรถไฟไม่ต้องกลัวอด แถมบริการถึงที่ วันนี้พ่อค้าแม่ค้าบ่นคนน้อยจัง พิจิตรเพิ่งจะเริ่มไถนากันหลังจากน้ำท่วมลดลง นกปากห่างมาหาอาหารอย่างสำราญ อาหารบนรถไปที่เป็นข้าวกระเพราไข่ดาวจะทำใหม่ๆที่ตู้เสบียงคนขายจะได้เป็นเปอร์เซ็นต์ "ต้องขยันเดินบ่อยๆ" คุณลุงบอก อาหารรถไฟไม่แพง รวมทั้งของที่ชาวบ้านรายทางเอามาขายเป็นช่วงไปด้วย นาแถวพิจิตร  ชุมแสง นกปากห่างเยอะมาก มารอหาหอยกินหลังจากไถดินหอยในดินจะถูกพลิกขึ้นมาให้นกหากินได้ง่าย
แถวนี้ทำนาได้ในช่วงแล้งเท่านั้นเนื่องจากกว่าน้ำจะลดก็ปลายพ.ย. บางบริเวณน้ำยังสูงอยู่ การใช้สารเคมีอาจน้อยกว่าแหล่งอื่นๆ

ผ่านริมบึงบอระเพ็ดมีการเลี้ยงสัตว์น้ำ สถานที่แสดงโชว์จรเข้ เห็นหญ้าพงรกมาก ยังคิดว่าหลายๆปีมาถางแล้วปลูกพืชน่าจะได้ประโยชน์จากความสมบูรณ์ของที่ดินที่สะสมมา ถางและเผาจัดการให้ดีก็นำมาใช้ประโยชน์ได้

มะพร้าวที่กุยบุรี

กุยบุรี เป็นอำเภอที่เคยประเมินว่าเป็นพื้นที่แห้งแล้งมาก เป็นจุดอับฝน มาแรก ๆ ชาวบ้านก็มักจะบ่นให้ฟังว่าเห็นเมฆลอยมาแต่ก็ไปตกที่ไหนไม่รู้ เข้าพื้นที่ครั้งแรกด้วยแมลงศัตรูมะพรา้ว ช่วงที่หนอนหัวดำมะพร้าวเข้าบ้านเราใหม่ ๆ  พื้นที่นี้ก็เลยเป็นแหล่งที่แมลงศัตรูชอบเพราะสภาพอากาศเอื้ออำนวยให้อยู่ได้นาน ต่างจากพื้นที่ทางด้านล่าง ๆ ลงไป เช่นทับสะแก ที่ฝนจะชุกกว่า ทำให้แมลงศัตรูมะพร้าวอยู่ได้ไม่นาน ฝนมาชุกๆ ก็ลดประชาการได้มาก ปีนี้จึงเป็นครั้งแรกที่มากุยบุรีแล้วมีน้ำท่วมขังในแปลงมะพร้าว โดยเฉพาะพื้นที่ ตำบลกุยเหนือ ที่อยู่ใกล้ทะเลมากกว่าพื้นที่ในตำบลอื่น ๆ  ชาวบ้านให้ข้อมูลว่าท่วมนานกว่า 2 สัปดาห์แล้ว ประกอบกับดินที่นี่เป็นทรายลึก น้ำระบายไม่ได้ ต้องรอน้ำลด 
มะพร้าวต้นใหญ่น่าจะได้ประโยชน์ ต้นเล็กที่น้ำขังนานก็เน่าไป สับปะรดที่น้ำขังนานเสียหาย บางส่วนน่าจะได้ประโยชน์ แต่การจัดการน้ำที่มากนี้น่าจะทำให้เกิดประโยชน์ได้  เช่น ขุดให้มีแอ่งรับน้ำเพิ่มในพื้นที่



วันอังคารที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559

แอนแทรกโนสในมันสำปะหลัง

มกราคมหลายพื้นที่มีฝนแต่ตกในเวลาที่แตกต่างกัน กำแพงเพชรก็ตกวันที่ 20 กว่า ๆ ทางตอนล่างแถวๆวังชะพลู ขาณุฯ ตก 21 มค ประมาณ 80 มิล. พอมาดูที่สถานีอุตุกำแพงเพชร ซึ่งอยู่อ.เมือง ฝนตกระหว่าง 23-26 มค แต่ปริมาณน้อยกว่า ประมาณ 20 มิล ฝนรอบนี้ถ้าแปลงที่ไม่มีหญ้าเลยและเป็นที่ลาดชันก็จะถูกน้ำชะล้างไป ใบมันก็จะมากองอยู่ท้ายแปลง
รอบนี้ก็ทำให้มีสภาพเหมาะสมกับการเข้าทำลายของแอนแทรกโนส มันที่ทนทายปรับตัวได้ก็สามารถหยุดการทำลายและงอกตาใหม่ทดแทน

รอยโรคสวยๆ ชัดเจน พบแถว ๆ คลองขลุง

มะกรูด 1 เดือนหลังได้รับฝนเดือนมกราคม


ประมาณ 1 เดือนหลังได้รับฝนเดือนมกราคม เย็นวันที่ 15 ใบที่แตกใหม่อายุพอเก็บได้ไม่แก อ่อนเกินไป

วันศุกร์ที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559

หัวยบง 80 ไม่ลงหัวในพื้นที่วังชะพลู การเรียนรู้ที่จะปลูกมันให้ยั่งยืน

วังชะพลู ตำบลนี้เป็นแหล่งปลูกมันสำปะหลังที่สำคัญ พื้นที่นี้มีหลายพันธุ์ปลูก เกษตรกรเคยกระตือรือล้นที่จะหาพันธุ์มันใหม่ ๆ มาปลูก แต่หลังจากที่มีหน่วยงานเข้ามาทำแปลงพันธุ์ให้เกษตรกรเลือก ช่วงยังไม่เก็บเกี่ยวก็ให้คะแนนใครจะเป็นนางงามในใจแต่ละคน แต่พอเก็บเกี่ยวผลผลิต ความคิดก็เปลี่ยนไป พันธุ์ไม่สำคัญ การดูแลรักษาสำคัญกว่ามาก


มาสำรวจปัญหาห้วยบง 80 ไม่ลงหัวกับนัองๆ พบว่า เป็นกระจายๆ ทั่วแปลง สมมติฐาน สภาพอากาศ(ปลูกช่วงกพ มีค58)เนื่องจากหลายแปลงที่ปลูกในช่วงนี้ก็เจอทั้งที่ให้น้ำและอาศัยน้ำฝน ตำแหน่งของลำที่ใช้เป็นท่อนพันธุ์เนื่องจากเราพบกระจายทั่วไป ส่วนการปักลึกน้ำขังอาจไม่ใช่ปัจจัยหลัก เนื่องจากในพันธุ์อื่นเราไม่พบอาการนี้ คือไม่พบในระยอง 7 หรือน้องแบม และไม่เจออาการไส้เดือนฝอยจึงตัดเรื่องนี้ออกไปได้ สาเหตุชัดเจนยังไม่อาจระบุได้แต่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าก็หลีกเลี่ยงพันธุ์ห้วยบง 80








การดูแลรักษาดิน ด้วยการเติมอินทรีย์วัตถุที่หาได้ เช่น กากตะกอนโรงแป้ง รายที่หาได้ง่ายก็ใส่มาก เช่น  4 ตัน/ไร่  ปลูกระยอง 11 ระยอง 86-13  และ CMR43-08-89 ด้วยความกังวลเรื่องกากตะกอนมันที่นำมาใส่ เพราะหลังฝนตกจะแสดงอาการขึ้นต้นมาก และบางส่วนขุดเก็บเกี่ยวแล้วพบว่ามีที่รากไม่ลงหัวทั้ง ไที่พันธุ์เป็นมันหัวดก
การไว้หญ้าบ้างหลังอายุ 3-4 เดือนหนือพุ่มคลุมดินแล้วทำกันมากขึ้นช่วยชะลอน้ำลดการชะล้างเห็ยชัดเจน เพราะปีนี้ฝนมัดจะมาแบบดุุๆ และหลายแปลงปีนี้ปลูกปอเทือง ปรับระยะปลูกให้เหมาะสมกับพันธุ์และสภาพพื้นที่ อีกรายหนึ่งก็พอใจกับการปลูกหลายพันธุ์ ลดความเสี่ยง พอใจระยอง 7 ขยายเลือกที่ให้เหมาะระยะให้เหมาะ 80 100 120 140 ซม.ไล่จากบนลงล่างตามความอุดมสมบรูณ์ของดิน แต่เรื่องจัดการหญ้าช่วงปลายฝนต่อแล้ง ก็ยังเสี่ยงว่าถ้ากำจัดแล้วฝนตกหนักอย่างเมื่อฝนตกเดือนที่ผ่านมาการฉีดยากำจัดวัชพืชทำให้ดินชะล้างมาก ใบมันที่ร่วงก็ไหลไปกับน้ำ แม้ว่าน้ำจะเป็นเรื่องจำเป็นแต่เป็นไปได้ยากที่จะให้น้ำในพื้นที่ปลูกมันทั้งหมดเพราะจะเจอปัญหา เช่น ที่เกษตรกรเล่าเรื่องการจัดการตะกอนและการอุดตันของท่อน้ำ ปัญหาน้ำต้นทุนทั้งไม่เพียงพอและคุณภาพน้ำที่ลดลงเมื่อฝนตก สุดท้ายเกษตรกรก็ตัดสินใจได้ถูกทาง

มันสำปะหลังกับการให้น้ำ ปอเทือง

มาเยี่ยมลุงอุบล ช่วงนี้ช่วงเก็บมันเสร็จแล้ว กำลังทยอยปลูกใหม่ ปีนี้มันข้ามปีผลผลิตลดลง ประมาณ 8 ตัน/ไร่ ลดลงประมาณ 20 % สาเหตุใหญ่ก็คือสภาพอากาศปี 2558 กว่าฝนจะมาก็กลางเดือนกรกฏาคม 58 ปี 58 นี้เลยตัดสินใจวางระบบน้ำ มีหลักการให้น้ำคือ พยุงให้ข้ามแล้งไปได้


มันสำปะหลังในแปลงที่มีการให้น้ำเท่าที่สังเกตจากหลาย ๆ แปลงพบว่า การลงหัวและลักษณะต้นเปลี่ยนไป เช่น แปลงนี้ปลูก 6 กค ระยะปลูก 1*0.8 ให้น้ำก่อนปลูกครั้งเดียว ฝนก็มา แล้วก็ไม่ได้ให้อีกเลย มาปลายฝน ก็มาให้ช่วง พย เพื่อลองสายว่าตัน รั่วไหม และอีก 3 ครั้ง ต้นสูง ข้อห่าง ตัดต้น 12 กพ เพิ่ือไว้ข้ามปี
นอกจากนี้ก็ทราบจากเกษตรกรว่าจังหวัดมีโครงการมันน้ำหยด 250 ราย ใช้ความรู้อบรม วิเคราะห์ดินและอุปกรณ์ เช่น ท่อ ถัง ปั๊ม รวม 30,000 บาท/ราย สำหรับปลูก 5 ไร่




ปีนี้หลายพื้นที่ปลูกปอเทืองกันมาก และเป็นช่วงที่เหมาะสมกับการปลูกปอเทืองมาก ไม่มีแมลงรบกวนทำให้เสียหาย น่าจะเก็บเมล็ดพันธุ์ได้ดี ควรจะให้เกษตรกรเก็บเมล็ดก่อนการไถกลบ เพราะหลังจากนี้ก็เข้าสู่หน้าแล้งแล้วไถกลบเฉย ๆโดยไม่เก็บเมล็ดก็สูญเสียเวลาและโอกาสไปเปล่าๆ  

วันพฤหัสบดีที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559

เก็บเกี่ยวมันสำปะหลังที่ปลูกข้ามแล้ง

1-2 กพ 59 เก็บเกี่ยวมันสำปะหลัง แปลงนี้ปลูกหลายพันธุ์แล้วเคยมาวัดการสังเคราะห์แสงในสภาพเครียสน้ำ บางส่วนใบทิ้งเกือบหมด บางส้วนก้ยังมีใบมาก และยังมาเจอฝนตกหนักในช่วง 24-26 มค 59 ฝนตกลงมารวมกันมากกว่า 20 มม. วันที่เก็บดินยังชื้นอยู่ ใบใหม่ออกมาแล้ว 2-3 ใบ
เป็นสัญญานไม่ดีเวลาแล้งแล้วมีฝนเพราะจะทำให้แป้งลดลงอย่างมาก โดยเฉพาะพันธุ์ CMR43-08-89 แป้งลดลงเร็วมาก ส่วนพันธุ์ระยอง86-13 แป้งประมาณ 26-29 % ลงช้ากว่า ระยอง 11 แป้งประมาณ 23-25 %

CMR43-08-89 แป้งลงมาก 2 รอบแล้ว จากการเจอฝนในช่วงแล้ง แต่ก็ไม่มีคำตอบว่าถ้าปลูกต่อแป้งจะขึ้นอีกมากไหม พันธุ์นี้เหมาะกับการปลูกอายุสั้นจริงๆ พอที้งใบแล้วก็เป็นเวลาที่เหมาะสมสำหรับการเก็บเกี่ยวพันธุ์นี้ เคยเก็บแป้งในช่วงแล้งก็ประมาณ 23 %